Verfmolen
" De
Kat "
Anno 1782
|
|
Verfmolen |
De enige verfstoffen makende windmolen ter wereld |
In 2010 worden diverse restauraties aan molen de Kat uitgevoerd. Klik hier voor de stand van zaken.>>>>
 |
In 1959 bouwde molenmaker G.Husslage bovenstuk en binnenwerk van verfmolen De Duinjager op het onderstuk van oliemolen De Kat. Zo begonnen twee molenrestanten daterend uit circa 1780 een nieuw leven. |
| molen 'De Duinjager' |
 |
 |
|
3 maart 2005 |
 |
 |
||
| Een als jacht gebouwde botter voor de molens. Allemaal oud maar wel met een leeftijdsverschil van circa 300 jaar. | |||
 |
 |
||
 |
 |
 |
| De wc boven het water (ookwel 'hoisie', 'secreet' of 'skaithois' genoemd). |
 |
 |
 |
 |
 |
|
| Dit is de droogschuur. Hier worden uit groeven afkomstige brokken natte steen zoals kalk op schappen gedroogd. Door de zijkanten van de schuur open te zetten kan de wind er goed doorheen waaien. | ||
 |
Pigment of kleurstof, is het product van deze molen. Als kleurstof
dienen verfhoutsoorten die vanaf 1600 op grote schaal werden ingevoerd om
kledingstoffen te kleuren. Deze zware stukken hout worden in de kapperij tot spanen gehakt. De houtsnippers worden daarna door kantstenen tot poeder gemalen. Het poeder wordt vervolgens gezeefd in een draaiende trommel (de buul) en verpakt in balen of vaten om daarna bij de klant te worden afgeleverd. (NB: In de molen is geen buul meer aanwezig). Bron: Brochure Vereniging De Zaansche Molen, Verfmolen de Kat. |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
| De brokken gedroogde kalk worden onder kantstenen vermalen. Op de zijkant staat een rood kruis. Dit is typerend voor de Zaanse verfmolens. In de oliemolens werden de stenen anders beschilderd. | ||
 |
 |
|
|
Apart van de kantstenen staat in een afgesloten ruimte, nog net zichtbaar
door een ruitje, een tweede koppel kantstenen. Hier worden dakpannen
vermalen tot rode kleurstof. De koppels stenen staan gescheiden van elkaar
in aparte kamers om kleurvermenging door stof te voorkomen. |
||
 |
 |
|
 |
 |
 |
 |
 |
Wentelwiel, wentelas, spaken, heien en vuisten, alles van hout en dagelijks in gebruik. |
 |
 |
 |
| Steenwervel (schuif voor de steenspil)
|
Bovenbonkelaar en bovenwiel met stalen voering. | Hanetree en stutvang |
 |
 |
|
| Stellingdeur | ||
|
|
 |
|
| Spinnetje | Kruirad | |
 |
Molenaar Piet Kempenaar bezig om de molen op de wind te kruien. |
 |
 |
 |
| Flesjes met kleurstoffen |
Vaten met kleurstoffen |
Eindeloos veel bakken met zakjes kleurstoffen (niet in de voor publiek toegankelijke ruimte) |
 |
|
 |
| Planken met potjes, zakjes en flesjes |
Alle kleuren zijn duidelijk zichtbaar in een buisje en voorzien van de mooiste namen, zoals hier; "Venetiaans rood !" |
Vaten met lijnolie om olieverf te maken. |
 |
||
| In de hut van de molenaar hangt dit pijpenrek met
oude pijpen. In molens mocht niet gerookt worden met uitzondering van de hut. Hier mocht een pijpje worden opgestoken, maar dan alleen met een kapje over de pijpenkop om vonken te vangen. (De hut is niet voor publiek toegankelijk) |
||
omwentelingen:
- De bovenas van molen De Kat maakt per jaar meer dan 1 miljoen omwentelingen.
bezoekers:
- De Kat ontvangt per jaar meer dan 100.000 bezoekers.
kantstenen in de voor publiek toegankelijke ruimte:
- buitensteen: diameter 1,82m x dikte 0,56m. Afstand tot hart spil 0,63m.
Gewicht circa 3790 kg.
- binnensteen: diameter 1,72m x dikte 0,44m. Afstand tot
hart spil 0,42m. Gewicht circa 2620 kg.
De
geschiedenis van het verfmaken met ros- en windmolens is te vinden in het boek "Spieren Water
Wind, 23.000 jaar malen en molens".
Het boek is te koop in de molen.
Voor meer informatie
klik hier >>>
Deze
steenwervel wordt najaar 2009 vervangen.