Bovenkruier houtzaagmolen
 " Fram "
Anno  1867

Een nog werkende grote houtzaagmolen in de provincie Groningen

Foto's van de molen

Houtzaagmolen FRAM  

Bovenkruier houtzaagmolen 'Fram' met de blauwe wimpel in top ten teken dat de molen open is voor bezoekers.

 

Deze in de molen aanwezige oude schoolplaat van Jetzes laat het zaagmolenbedrijf zien.

     
 
Dit is de oude schoolplaat in het echt. De zagerij heeft drie zaagramen en dus ook drie zaagsledes.  

Dit zijn twee van de drie zaagsleden waarop de boomstammen worden vastgebonden. De slee glijdt over neuten. Daartoe zijn onder de slee sleuven aangebracht.

 
Ook kromme stammen kunnen tot planken worden gezaagd.  

Hier is te zien hoe de stam wordt vastgezet. De hoogte van de zogeheten zaagpollen is nodig om ook kromme stammen goed vast te kunnen zetten.

 
     
  Zagen
    Voorraad zagen
  Winderij
Met behulp van de 'Winderij' worden de zware boomstammen uit het water en op de slee gesleept
Krabbelrad   Krabbelrad
Onder de slee zit een tandheugel. Op de as van het krabbelrad dat je hier ziet, zit een zogeheten 'rondsel' waarmee de slee wordt aangedreven.   Deze tekening van de werking van het krabbelrad en een uitgebreide beschrijving van het houtzagen zijn te vinden op de website van molen 'Fram'.

 

Een vloer hoger

   
 
Een maalstoel?  De molen is oorspronkelijk gebouwd als zaagmolen met drie zaagramen, een koppel maalstenen en 2 pelstenen. Vandaar deze maalstoel.

Bij de restauratie 1975-1979 zijn de pelstenen niet weer aangebracht.

  Veiligheidshekken voor de zaagramen. Niet mooi maar noodzakelijk als er publiek in de molen komt.

Hier zijn twee boveneinden van de zaagramen en twee wuifelaars of kolderstokken te zien.

   
Aan de zaagramen de palstokken voor de winderij.    
 
Palstok, draai as, wuifelaar   Geleiders voor de raamstijl (zaagraam)
 
Kruk met wuifelaar   Links het 'spilkalf' en bovenaan de kammen van de bonkelaar die het kamwiel van de krukas aandrijft. In het midden de wuifelaar. Als de kruk in de bovenste stand staat, past het allemaal net.
   
Kaptrap en kap op klossen    
 
Stellingdeur   Fokwieken. De zeilklampen zitten hier aan de voorkant van de roede in plaats van er achter.
 
  Afscheid met bloemen

Spieren Water Wind, 23000 jaar malen en molens  Het boek  "Spieren Water Wind, 23.000 jaar malen en molens" bevat de geschiedenis van het zagen met veel oude afbeeldingen, zaagtabellen, gewichten van zaagramen, oude foto's van handzagers etc. 
Voor meer informatie klik hier >>>
- Foto's gemaakt door  J.Kamphuis, Zaandam,  juli 2005
- deze pagina is onderdeel van www.industriemolens.nl
- voor het laatst bijgewerkt op 09-09-2009
- Molen Fram heeft een eigen, uitgebreide website, www.houtzaagmolen.nl
© J.J.Kamphuis